Tomato Bacterial Canker

بیماری گیاهی شانکر باکتریای گوجه فرنگی می‌تواند در تمام مناطق تحت کشت این محصول خسارت وارد کند.

علائم بیماری شانکر باکتریایی گوجه فرنگی:

نفوذ عامل بیماری گیاهی شانکر باکتریای گوجه فرنگی، به بافت آوندی بوته‌ها باعث پژمردگی، پیچیدگی و در نهایت خشک شدن برگ‌ها می‌شود. علائم ثانویه آلودگی برگ ها به صورت لکه های کوچک، تیره، برگ سوخته، همراه با هاله‌ ی زرد رنگ در لبه برگ‌ها دیده می‌شود. این بیماری باعث تیره‌ شدن مغز ساقه و ترک خوردگی آن به خصوص در ناحیه اتصال به دمبرگ می‌شود. در آب و هوای مرطوب، تراوشات باکتریایی نیز از شکاف‌ها خارج می‌شود. با برش عرضی از ساقه، لایه های داخلی تیره و لزج، ولی لایه‌های سطحی سالم به نظر می‌آیند. با گسترش بیماری، مغز ساقه‌های آلوده به تدریج حالت تو خالی به خود می‌گیرند. آلودگی بافت سبز گیاه قبل از رسیدن محصول، باعث تشکیل میوه‌های سبز و نارس می‌شود. لکه‌های روی میوه‌ها سطحی و پراکنده هستند. لکه‌های زرد یا سفید، در مرکز قهوه‌ای و هاله‌ رنگ پریده‌ای به دور خود دارند که به  لکه‌های "چشم پرنده‌ای" معروف هستند. با آلودگی گیاه در مراحل پایانی رشد، ممکن است به محصول خسارت وارد نشود، ولی باعث تولید بذر آلوده شود.

عامل بیماری، نحوه انتشار و چرخه زیستی شانکر باکتریایی گوجه فرنگی:

عامل بیماری گیاهی شانکر باکتریای گوجه فرنگی، باکتریClavibacter Michiganense  است. بهترین شرایط برای گسترش این باکتری رطوبت بالا و بازه دمایی 23 تا 28 درجه سانتی‌گراد است. عامل باکتریایی قابلیت ماندگاری روی بذور و بقایای گیاهی داخل خاک را دارد. صدمه‌های مکانیکی از قبیل آسیب‌های ناشی از جابجایی گیاهان، قلمه زدن و نشاکاری بهترین شرایط را برای ورود باکتری به گیاه فراهم می‌کنند.

راه‌های پیشگیری و کنترل بیماری شانکر باکتریایی گوجه فرنگی:

• به کار بردن بذور و نشاهای عاری از بیماری
• جمع آوری و انهدام بوته‌های آلوده
• تناوب زراعی با گیاهان غیرمیزبان
• جلوگیری از وارد شدن آسیب مکانیکی به نشاها
• سمپاشی با بردوفیکس به شرح زیر:

- ضدعفونی بذور با بردوفیکس 10 در هزار

- ضدعفونی خاک با بردوفیکس 10 در هزار قبل از کاشت

- سمپاشی با بردوفیکس 5 در هزار هنگام جوانه زنی و بازشدن اولین برگ‌ها

- سمپاشی با بردوفیکس 5 در هزار بعد از ریزش گلبرگ‌ها

- تکرار سمپاشی با فواصل دو هفته یک بار با بردوفیکس 5 در هزار

Tomato Buckeye Rot

عامل بیماری گیاهی پوسیدگی بوکه ای یا پوسیدگی فیتوفتورایی گوجه فرنگی، روی گیاهان مختلفی از جمله سیب زمینی، تنباکو، پیاز، کدو، فلفل سبز، هندوانه، شلغم، کتان و گیاهان دیگر اثرگذار است.

علائم بیماری پوسیدگی بوکه ای گوجه فرنگی:

بارزترین نشانه‌ بیماری گیاهی پوسیدگی بوکه ای گوجه فرنگی روی میوه‌های سبز یا در حال رسیدن دیده می‌شود. علائم آلودگی غالباً روی میوه‌های پایینی بوته قابل مشاهده هستند. این لکه‌ها دایره‌ای شکل، کمی برآمده، دارای مرکزی قهوه‌ای، خاکستری یا زیتونی هستند، که از این نظر با بیماری بادزدگی گوجه فرنگی متفاوت است. در مواقعی که میوه با سطح خاک در تماس باشد، توده سفید قارچ روی این نواحی تشکیل می‌شود. مرگ ناگهانی گیاهچه و شانکر ساقه از نشانه‌های دیگر پوسیدگی بوکه ای گوجه فرنگی می‌باشد. علائم ابتدایی آلودگی روی ریشه و طوقه، به شکل زخم های قهوه‌ای، خرمایی و آبدار بوده که باعث پوسیدگی نرم و مرگ گیاهچه می‌شود. برگ‌های آلوده نیز پژمرده و زرد رنگ می‌شوند.

عامل بیماری، نحوه انتشار و چرخه زیستی پوسیدگی بوکه ای گوجه فرنگی:

عامل قارچی بیماری گیاهی پوسیدگی بوکه ای گوجه فرنگی، قارچ Phytophthora Nicotianae است. این بیماری در مراحل ابتدایی رشد گیاهچه، روی ریشه و طوقه و در مراحل بعدی رشد، روی میوه تاثیرگذار است. رطوبت و آب و هوای گرم با بازه دمایی 24 تاالی 30 درجه سانتی‌گراد عامل بیماری‌ را گسترش می‌دهد. این بیماری توانایی ماندگاری طولانی مدت در خاک (تا شش سال) و بقایای گیاهی به‌جای مانده از کشت قبل را دارد. عوامل تکثیری قارچ توسط آب و ادوات کشاورزی جابجا می شوند.

راه‌های پیشگیری و کنترل بیماری پوسیدگی بوکه ای گوجه فرنگی:

• افزایش فاصله بین ردیف‌ها و بوته‌ها
• آویز کردن بوته‌ها و افزایش تهویه
• تناوب زراعی طولانی مدت با گیاهان غیرمیزبان
• جمع آوری و انهدام بقایای گیاهی پس از برداشت محصول
• استفاده از پوشش‌های پلاستیکی یا کاغذی بر روی سطح خاک
• کاهش استفاده از کودهای ازته و افزایش مصرف فسفر و پتاسیم
• استفاده از بردوفیکس به شرح زیر:

- ضدعفونی بذور با بردوفیکس 10 در هزار

- ضدعفونی خاک با بردوفیکس 10 در هزار قبل از کاشت

- سمپاشی با بردوفیکس 5 در هزار هنگام جوانه زنی و بازشدن اولین برگ‌ها

- سمپاشی با بردوفیکس 5 در هزار بعد از ریزش گلبرگ‌ها

- تکرار سمپاشی با فواصل دو هفته یک بار با بردوفیکس 5 در هزار

Tomato Gray Mold

عامل قارچی بیماری گیاهی کپک خاکستری روی گیاهان متفاوتی از جمله گوجه فرنگی، توت فرنگی، انگور و فلفل خسارتزا است. میزان اثرگذاری این بیماری در گلخانه بیشتر است.

علائم بیماری کپک خاکستری گوجه فرنگی:

 روی تمام بخش‌های هوایی گیاه شامل ساقه، برگ، گل‌ها و میوه بافت‌های خاکستری رنگی ایجاد می‌شود. آلودگی ساقه و برگ‌ها از بخش‌های نزدیک به سطح خاک و طوقه آغاز می شود. این بیماری باعث ایجاد شانکر و کپکی خاکستری یا کرم رنگ روی ساقه می‌شود. آلودگی اولیه ساقه باعث پژمردگی گیاهچه‌ها می‌شود. علائم بیماری روی میوه به شکل لکه‌های آبسوخته‎ به رنگ خاکستری یا قهوه‌ای دیده می‌شود. اغلب این لکه ها در مجاورت گل گاه گوجه فرنگی ظاهر می شوند. بخش‌های آلوده تا حدودی نرم هستند و روی این بافت‌ها پوشش کرکی خاکستری رنگ تشکیل می‌شود. لکه‌های ابتدایی این قارچ بر روی برگ‌ها، کرکی و قهوه‌ای رنگ هستند. با گسترش بیماری روی برگ ها، لکه‌های بافت مرده، دایره‌ای شکل و به رنگ قهوه‌ای روشن یا بژ درمی‌آیند. این لکه‌ها به آهستگی به سمت نوک برگ گسترش می‌یابد و به تدریج تیره تر می‌شوند. علائم بیماری روی ساقه  به شکل شانکر و همراه با کپکی خاکستری یا کرم دیده می‌شود.

عامل بیماری، نحوه انتشار و چرخه زیستی کپک خاکستری گوجه فرنگی:

عامل بیماری گیاهی کپک خاکستری گوجه فرنگی قارچ Botrytis Cinerea است. عامل بیماری در طول تمام فصل رشد به گیاه حمله می‌کند. این بیماری برای گسترش نیاز به دمای 17 الی 23 درجه سانتی‌گراد دارد. مهمترین عامل گسترش آلودگی وجود رطوبت است، اما باد نیز در انتقال بیماری موثر است. وجود زخم، شکستگی و یا بافت مردگی نقش مهمی در ورود عامل بیماری‌زا به گیاه دارد، که  بعد از برداشت نیز ممکن است مشکل‌ساز باشد.

راه‌های پیشگیری و کنترل بیماری کپک خاکستری گوجه فرنگی:

• استفاده از آبیاری قطره‌ای
• کاهش رطوبت و فراهم کردن تهویه‌ مناسب
• جلوگیری از بروز هر گونه صدمه فیزیکی به میوه‌ها
• استفاده بیشتر از کودهای دارای کلسیم
• سمپاشی با بردوفیکس به شرح زیر:

- ضدعفونی بذور با بردوفیکس 10 در هزار

- ضدعفونی خاک با بردوفیکس 10 در هزار قبل از کاشت

- سمپاشی با بردوفیکس 5 در هزار هنگام جوانه زنی و بازشدن اولین برگ‌ها

- سمپاشی با بردوفیکس 5 در هزار بعد از ریزش گلبرگ‌ها

- تکرار سمپاشی با فواصل دو هفته یک بار با بردوفیکس 5 در هزار

Tomato Early Blight

بیماری گیاهی لکه موجی یا بلایت زودرس علاوه بر بیماری‌زایی روی گوجه فرنگی روی گیاهان دیگری از جمله بادمجان، فلفل‌سبز، سیب‌زمینی و بسیاری از علف‌های هرز نیز اثرگذار است.

علائم بیماری لکه موجی گوجه فرنگی:

بیماری گیاهی لکه موجی گوجه فرنگی در تمام مراحل رشد و همچنین به گیاهچه‌های داخل خزانه حمله می‌کند. در صورت وجود شرایط مناسب برای رشد عامل بیماری، تمام اندام‌های هوایی گیاه مورد حمله قرار می‌گیرند. نفوذ عامل بیماری به گیاهچه‌های داخل خزانه باعث سیاه شدن بافت‌های اطراف طوقه می‌شود. با گسترش این لکه‌ها به سمت بالای ساقه، گیاهچه‌های داخل خزانه از بین می روند. زخم‌های روی ساقه به صورت نامنظم، سیاه رنگ، مقعر و در نزدیکی ناحیه اتصال به ساقه تشکیل می شوند. شدت علائم بیماری بر روی برگ‌های پایینی بوته بیشتر دیده می شود. این لکه‌های متحدالمرکز در ابتدا سبز تیره بوده و به مرور به رنگ قهوه‌ای یا مشکی درمی‌آیند. لکه‌های برگی به طور معمول گرد و یا زاویه‌دار هستند و با فراهم بودن شرایط محیطی مناسب تمام پهنک برگ را فرا می‌گیرند. در اطراف لکه‌های برگی هاله‌ای گسترده با رنگ زرد روشن قابل مشاهده است. علائم روی میوه نیز به شکل لکه‌هایی خشک، فرورفته و در بعضی مواقع همراه با کپکی سیاه رنگ دیده می‌شود. این بیماری علاوه بر کاهش کمیت و کیفیت محصول، باعث ریزش میوه‌های رسیده از بوته می‌شود.

عامل بیماری، نحوه انتشار و چرخه زیستی لکه موجی گوجه فرنگی:

عامل بیماری گیاهی لکه موجی گوجه فرنگی قارچ Alternaria Solani است. این قارچ توانایی ماندگاری روی سطوح بذر و بقایای گیاهی داخل خاک را برای مدت چند سال دارد. این بیماری برای گسترش، نیاز به رطوبت حداقل و محیطی با بازه دمایی 20 تا 30 درجه سانتی‌گراد دارد. این قارچ سرعت گسترش زیادی بر روی گیاه ندارد اما در صورت وجود رطوبت و عدم کنترل بیماری می‌تواند باعث خسارت فراوان شود. گسترش بیماری از طریق بذر آلوده، باد و تردد افراد صورت می‌گیرد.

راه‌های پیشگیری و کنترل بیماری لکه موجی گوجه فرنگی:

• کاهش حجم شاخ و برگ‌های اضافی و حذف علف‌های هرز
• استفاده از بذور عاری از بیماری
• تناوب زراعی سه تا چهار ساله با ذرت و حبوبات
• استفاده به اندازه از کودهای نیتروژنی
• استفاده از آبیاری قطره‌ای
• حفظ بهداشت زراعی و ادوات
• سمپاشی با بردوفیکس به شرح زیر:

- ضدعفونی بذور با بردوفیکس 10 در هزار

- ضدعفونی خاک با بردوفیکس 10 در هزار قبل از کاشت

- سمپاشی با بردوفیکس 5 در هزار هنگام جوانه زنی و بازشدن اولین برگ‌ها

- سمپاشی با بردوفیکس 5 در هزار بعد از ریزش گلبرگ‌ها

- تکرار سمپاشی با فواصل دو هفته یک بار با بردوفیکس 5 در هزار